parallax background

Metoda Warnkego

Terapia zaburzeń przetwarzania słuchowego i dysleksji Metodą Warnkego

Jak to działa?

Metoda Warnkego stanowi kompleksowe podejście do diagnozowania i terapii dysleksji oraz zaburzeń przetwarzania słuchowego (APD). Opiera się na wieloaspektowym treningu, który jednocześnie angażuje analizator słuchowy, wzrokowy oraz funkcje motoryczne, wspierając ich wzajemną współpracę.

Twórca metody, Fred Warnke, wykazał, że istotnym źródłem trudności w rozwoju mowy, a także problemów z nauką czytania i pisania, są nieprawidłowości w przetwarzaniu bodźców słuchowych. Według jego koncepcji odpowiednio zaplanowany i systematycznie prowadzony trening może skutecznie rozwijać te umiejętności oraz ograniczać występujące trudności.

 

 

Zalety Metody Warkego

Metodę Warnkego cechuje indywidualne podejście do pacjenta. Terapia jest dostosowana do potrzeb konkretnego dziecka. Jest nieinwazyjna. Ćwiczenia są bezpieczne i nie wymagają stosowania farmakoterapii. Terapia Metodą Warnkego jest kompleksowa to znaczy, że obejmuje rozwój wielu obszarów jednocześnie – słuchowego, wzrokowego i motorycznego.

Regularne ćwiczenia prowadzą do poprawy umiejętności szkolnych, komunikacyjnych i poznawczych. Dzięki tym ćwiczeniom następuje:

  • poprawa rozumienia słyszanych treści
  • poprawa czytania i pisania u dzieci z dysleksją
  • polepszenie koncentracji uwagi i pamięci słuchowej
  • usprawnienie mowy u osób z wadami artykulacyjnymi
  • zwiększenie tempa przetwarzania informacji

Mechanizm działania Metody Warnkego

Mechanizm działania Metody Warnkego jest następujący:

Diagnoza
Diagnoza przeprowadzona w 14 krokach diagnostycznych, pozwala stwierdzić jakie są potrzeby pacjenta oraz zaplanować dla niego terapię "szytą na miarę". Dane z diagnozy porównywane są ze standardowymi danymi, w celu wskazania nieprawidłowości i odchyleń.
Treningi
Aby treningi przynosiły oczekiwane rezultaty, muszą być prowadzone systematycznie, minimum raz w tygodniu. Każda sesja składa się z tych samych elementów, jednak ilość ćwiczeń i powtórzeń dostosowana jest do potrzeb pacjenta oraz postępów które robi. Po osiągnięciu i utrwaleniu celów treningowych, poszczególne ćwiczenia można zakończyć. Cele terapeutyczne można osiągnąć szybciej kontynuując ćwiczenia w domu, na wypożyczonym na miesiąc urządzeniu Brain Boy Universal. Przy częstszych treningach terapię można skończyć w 2 do 4 miesięcy. Przy częstotliwości 1 raz w tygodniu trwa to około 10 miesięcy.
Trening lateralny
To "tajna broń" Metody Warnkego. Trening lateralny znacznie przyspiesza efekty terapii i czyni ją bardzo skuteczną. Trening lateralny "zmusza" nieustannie mózg do porównywania odbieranych sygnałów przez obie półkule, co w konsekwencji prowadzi do poprawy ich komunikowania się. Treści w treningu lateralnym nagrane są w tzw. stereofonii sztucznej głowy, która sprawia, że pacjent odnosi wrażenie trójwymiarowej przestrzeni. Podczas treningu słuchacz słyszy wędrujący w słuchawkach dźwięk w kierunku odwrotnym do wędrowania głosu terapeuty. W kolejnych etapach pacjent powinien mówić do mikrofonu teksty, mówić je z lektorem lub powtarzać po nim. Trening lateralny stopniowo można wprowadzać od pierwszej sesji. Wartości terapeutycznej dodają okulary lateralizacyjne.
Pozostałe ćwiczenia
Pozostałe ćwiczenia mają zadanie ćwiczenie automatyzacji słownika wzrokowego. Automatyzacja słownika wzrokowego polega na rozwijaniu umiejętności literowania i wspiera osoby mające trudności z czytaniem oraz pisaniem w trwałym zapamiętywaniu poprawnej pisowni wyrazów, których zapis graficzny nie odpowiada ich wymowie. Ćwiczenia polegają na wzmacnianiu umiejętności czytania i pisania. Poprawiają skupienie i uwagę.

Terapia koncentruje się na treningu automatyzacji, celem którego jest poprawa szybkości i dokładności przetwarzania informacji słuchowych, wzrokowych oraz motorycznych. Terapia bazuje również na neuroplastyczności mózgu czyli zdolności mózgu do zmiany, adaptacji i reorganizacji w odpowiedzi na doświadczenia i naukę. Dzięki niej mózg „ucząc się” może tworzyć nowe połączenia nerwowe, wzmacniać istniejące oraz kompensować uszkodzenia.

Etapy sesji terapeutycznej

1

Wstęp

Rozluźnienie, wyciszenie, krótka rozmowa z dzieckiem, ustalenie samopoczucia pacjenta, zadbanie o potrzeby fizjologiczne, ćwiczenia oddechowe (czas trwania: 4-5 minut)

2

Trening, sesja właściwa

Trening 8 funkcji podstawowych (terapia APD), trening koordynacji oko - ręka, trening lateralny, trening automatyzacji słownika wzrokowego oraz trening spostrzegania dynamicznego. Dzieci w trakcie trwania sesji są wzmacniane pozytywnie pochwałami i punktami (czas trwania: 45 minut)

3

Zakończenie sesji

Podsumowanie wyników sesji i omówienie ich z dzieckiem i rodzicem. Nagrodzenie dziecka skarbami z "kufra skarbów". Sprawy organizacyjne dotyczące kolejnego spotkania (czas trwania: 5-6 minut)

Dla kogo jest Metoda Warnkego?

Metoda Warnkego przeznaczona jest do pracy z dziećmi od 6 roku życia oraz dla osób dorosłych.

Jest szczególnie polecana dla:

  • dzieci i młodzieży z trudnościami w nauce i dysleksją,
  • dzieci z trudnościami w lateralizacji,
  • dzieci z opóźnionym rozwojem mowy i problemami logopedycznymi,
  • osób z problemami koncentracji i uwagi słuchowej,
  • dorosłych po udarach lub urazach mózgu,
  • seniorów dla których ważne jest opóźnienie procesów demencyjnych, związanych z pogorszeniem słyszenia,
  • osób z zaburzeniami przetwarzania słuchowego (APD).

Jak wygląda diagnoza zaburzeń przetwarzania słuchowego Metodą Warnkego i jak należy się przygotować?

Dziecko powinno mieć skończone 6 lat, gdyż jest konieczna współpraca z diagnostą. Pacjent nie może być chory ani przeziębiony. W uszach nie powinna zalegać woskowina. Jeśli nosi okulary powinien je mieć założone podczas badania.

Cały proces może trwać od jednej do kilku godzin, w zależności od złożoności objawów w wywiadzie oraz ilości dokumentacji do przeanalizowania.

Przebieg badania przetwarzania słuchowego obejmuje szereg testów mających na celu ocenę zdolności mózgu do analizy dźwięków. Badanych jest tutaj 8 funkcji podstawowych:

  • próg kolejności wzrokowej,
  • próg kolejności słuchowej, 
  • słyszenie kierunkowe,
  • różnicowanie tonów,
  • synchroniczność podczas wystukiwania rytmu,
  • czas reakcji w wyborem,
  • wzorzec częstotliwości,
  • wzorzec czasowy.

Ile sesji Metodą Warnkego należy wykonać?

Liczba sesji Metodą Warnkego zależy od kilku czynników takich jak cel terapii, indywidualne potrzeby pacjenta oraz jego reakcja na trening.

Czynniki wpływające na liczbę sesji:

  • stopień trudności - czyli im większe deficyty w przetwarzaniu informacji, tym więcej sesji może być potrzebnych,
  • regularność ćwiczeń – dodatkowe ćwiczenia w domu mogą przyspieszyć postępy,
  • indywidualne tempo poprawy – niektóre osoby zauważają pierwsze efekty już po kilku tygodniach, inne wymagają kilku miesięcy pracy. Terapia Metodą Warnkego nie jest jednorazowym aktem. Kluczowa jest systematyczność i konsekwencja, by osiągnąć trwałe efekty w zakresie czytania, pisania, koncentracji i przetwarzania słuchowego,
  • optymalnie byłoby brać udział w sesjach 2 razy w tygodniu, przez pierwsze 3 miesiące, potem zmniejszyć ilość sesji do 1 w tygodniu przez kolejne 2 miesiące. Praktyka pedagogiczna wskazuje jednak na raz w tygodniu przez ok.10 miesięcy lub do osiągnięcia przez pacjenta docelowych wartości treningowych,
  • w uzasadnionych przypadkach, terapia może odbywać się hybrydowo tzn. część w gabinecie przy użyciu systemu Brain Central Duo, część w domu przy użyciu urządzenia Brain Boy Universal, lub wyłącznie w domu przy konsultacjach wyników z terapeutą.  

Przeciwskazania

Główne przeciwwskazania to:

  • dzieci przed ukończeniem 6 roku życia,
  • znaczny ubytek słuchu (osoby zaaparatowane mogą brać udział w terapii),
  • głuchota,
  • poważne zaburzenia neurologiczne takie jak silna padaczka, mózgowe porażenie dziecięce, ciężkie uszkodzenia mózgu, które mogą ograniczać zdolność do nauki i neuroplastyczności,
  • niepełnosprawność intelektualna uniemożliwiająca komunikację i współpracę z terapeutą w zakresie rozumienia poleceń i instrukcji,
  • zaburzenia psychiczne utrudniające współpracę,
  • brak motywacji lub możliwości regularnego uczestnictwa w terapii,
  • problemy ze wzrokiem utrudniające percepcję bodźców wzrokowych (osoby z poważnymi wadami wzroku mogą potrzebować dodatkowego wsparcia).

Etapy terapii Metodą Warnkego

Diagnoza początkowa
Cała diagnoza metodą Warnkego obejmuje 14 kroków diagnostycznych. 8 pierwszych dotyczy zaburzeń przetwarzania słuchowego (APD) i badane są przy użyciu systemu Brain Central Duo, moduł Brain Audiometr. Pozostałe funkcje badane są za pomocą specjalnych narzędzi diagnostycznych: *test koordynacji oko-ręka - drążek do balansowania, *czytanie pseudotekstów - Kers a lig, *zdolność do zapamiętywania krótkotrwałego - ciągi sylab, *test selektywności percepcji WTT, *spostrzeganie dynamiczne - wskaźnik fiksacji, *test widzenia obuocznego - test Langa i widzenia przestrzennego oraz *literowanie wzrokowe.
Wskazanie obszarów treningowych
Na podstawie wyników diagnozy terapeuta określa, które obszary wymagają treningu oraz w jakim stopniu. Wskazuje również, jeśli istnieje, na potrzebę konsultacji z innymi specjalistami (np. neurologiem, laryngologiem, audiologiem, okulistą, itp.). Określane są szanse terapeutyczne.
Praca nad nieprawidłowościami i odchyleniami
Treningi prowadzone są do momentu osiągnięcia przez pacjenta wartości określonych dla norm wiekowych we wszystkich ćwiczonych funkcjach.
Stopniowe włączanie treningu lateralnego
Wprowadzenie treningu lateralnego ma na celu automatyzację koordynacji półkul mózgowych. Można wykonywać go od pierwszych zajęć. Początkowo kilka minut, docelowo 15.
Prowadzenie ćwiczeń
Początkowo terapeuta pomaga pacjentom w osiąganiu celów treningowych. Następnie pomaga coraz mniej, aż nie pomaga w ogóle. Następnym etapem w prowadzeniu ćwiczeń jest "udziwnianie" i "utrudnianie" ich wykonywania np. poprzez włączenie szumów białych, dźwięków rozpraszających czy włączanie "zakłócaczy" w postaci okularów lateralizacyjnych.
Utrwalenie osiągniętych celów
Osiągnięte cele treningowe należy regularnie powtarzać celem ich utrwalenia. Kiedy dana funkcja, dana umiejętność jest opanowana do perfekcji, czyli pacjent 10 razy z rzędu osiągnie wyniki w randze procentowej 80, wówczas można uznać obszar za wyćwiczony, zrehabilitowany i zaprzestać jego wykonywania.